Gestijld of gestyled: het is gestyled. Het werkwoord stylen komt uit het Engels (to style) en wordt in het Nederlands vervoegd volgens de regels voor Engelse leenwerkwoorden: de stam is style, je houdt de Engelse spelling van de stam aan en plakt daar de Nederlandse uitgang achter. Het voltooid deelwoord wordt daardoor gestyled, met -ed, omdat de stam eindigt op een stemhebbende klank (de l). "Gestijld" bestaat niet: dat zou een Nederlands werkwoord "stijlen" veronderstellen, en dat werkwoord is er niet. Je haar is dus gestyled, je outfit is gestyled en de woonkamer is gestyled door een stylist. Ook in de verleden tijd blijft de Engelse stam staan: ik stylede, jij stylede, wij styleden.
Waarom is het gestyled en niet gestijld?
De verwarring ontstaat doordat het zelfstandig naamwoord "stijl" wel gewoon Nederlands is. Je hebt stijl, iets is stijlvol, je spreekt van een stijlvolle inrichting. Het werkwoord dat we gebruiken voor het vormgeven van haar, kleding of een interieur is echter niet van het Nederlandse "stijl" afgeleid, maar rechtstreeks uit het Engels geleend: stylen. Zodra je een Engels werkwoord in het Nederlands gebruikt, behoud je de spelling van de Engelse stam. De stam is style, niet stijl. Daarom schrijf je gestyled en nooit gestijld, hoe logisch die vorm op het eerste gezicht ook lijkt.
Je kunt het vergelijken met andere paren waarin een Nederlands zelfstandig naamwoord en een Engels werkwoord op elkaar lijken. Zo bestaat het Nederlandse "sparen" naast het Engelse "to save", en zeggen we toch "gesaved" en niet "gespaard" wanneer we een bestand op de computer opslaan, omdat we daar het Engelse werkwoord hebben geleend. Hetzelfde geldt voor "scoren", "coachen" en "managen": allemaal Engelse werkwoorden met een Nederlandse vervoeging, maar met behoud van de Engelse stam. De officiële regels staan in de Woordenlijst Nederlandse Taal, beter bekend als het Groene Boekje, te raadplegen via woordenlijst.org.
Hoe vervoeg je Engelse werkwoorden in het Nederlands?
De vuistregel is simpel. Je neemt de Engelse stam en behandelt die alsof het een Nederlands werkwoord is. Het voltooid deelwoord krijgt ge- ervoor en -d of -t erachter, volgens de bekende regel van 't kofschip. Eindigt de stam in de uitspraak op een stemloze medeklinker (t, k, f, s, ch, p), dan krijg je -t: gefaxt, gerelaxt, gecoacht. Eindigt de stam op een stemhebbende klank, dan krijg je -d: gedownload, gescand, gestyled. Een stomme -e aan het eind van de Engelse stam, zoals bij style en save, blijft staan, waardoor je in de spelling -ed krijgt: gestyled, gesaved. Eindigt zo'n stam op een stemloze klank, zoals bij update, dan wordt het -et: geüpdatet.
- stylen: ik style, jij stylet, hij stylet, wij stylen, ik stylede, gestyled
- saven: ik save, jij savet, ik savede, gesaved
- deleten: ik delete, jij deletet, ik deletete, gedeletet
- relaxen: ik relax, jij relaxt, ik relaxte, gerelaxt
Lastig blijft dat de uitspraak en niet de spelling bepaalt of je -d of -t kiest. De Nederlandse Taalunie legt de regel met veel voorbeelden uit op Taaladvies.net.
Welke voorbeelden kom je in de praktijk tegen?
Het woord gestyled duikt vooral op in de wereld van kappers, mode en interieur. Een kapper zegt dat je haar is geknipt en gestyled. Een modeblog schrijft over een gestylede outfit of een gestylede look. Bij de verkoop van een woning wordt het huis soms gestyled door een verkoopstylist, zodat het op foto's beter tot zijn recht komt. In al die gevallen schrijf je gestyled, met -ed. Gebruik je het woord als bijvoeglijk naamwoord, dan volgt het de gewone verbuiging: een gestylede kamer, de gestylede outfit, het gestylede haar, maar "gestyled haar" zonder extra e als het onzijdig en onbepaald is.
Ook in Den Haag merk je het verschil tussen correct en fout spellen, bijvoorbeeld op borden van kapsalons in het centrum of in advertenties van makelaars die een woning "volledig gestyled" aanbieden. Wie het goed wil doen, kiest altijd de vorm met -ed. Voor taalvragen rond dit soort leenwoorden is ook het Genootschap Onze Taal een betrouwbare bron.
Welke vergelijkbare woorden gaan vaak fout?
Gestyled staat niet alleen. Veel Engelse werkwoorden worden in het Nederlands verkeerd gespeld omdat mensen de Engelse of juist de Nederlandse regels te ver doortrekken. Een paar klassiekers: het is geüpdatet (niet geüpdate of geüpdated), gedeletet (niet gedeleted), geliket (niet geliked), gerelaxt (niet gerelaxed), gecheckt (niet gechecked) en gedownload (niet gedownloaded). Het Engelse -ed wordt dus alleen gebruikt wanneer de Engelse stam zelf al op een stomme -e eindigt en de 't kofschip-regel een -d voorschrijft, zoals bij gestyled, gesaved en gegamed.
Een handige check: schrijf eerst de ik-vorm op (ik style, ik update, ik like) en bepaal daarna op welke klank de stam eindigt. Bij style hoor je een l, stemhebbend, dus -d. Omdat de stam al op -e eindigt, komt er alleen een d bij: gestyled. Bij like hoor je een k, stemloos, dus -t: geliket. Zo kom je zonder uitzonderingenlijst altijd bij de juiste vorm. Voor de herkomst van stylen en andere leenwoorden is Van Dale een goede naslagbron.
Mag je ook een Nederlands alternatief gebruiken?
Zeker. Wie het leenwoord liever vermijdt, kan vaak een Nederlands alternatief kiezen. Haar kun je "in model brengen" of "opmaken", een outfit kun je "samenstellen" en een interieur kun je "inrichten" of "aankleden". In vakjargon van kappers en stylisten is gestyled echter zo ingeburgerd dat het inmiddels in de woordenboeken staat en gewoon correct Nederlands is. Je hoeft het dus niet te vermijden, zolang je het maar goed spelt. Kortom: gestijld of gestyled, het antwoord is altijd gestyled, met een y, een l en een e, en nooit met een ij.