Zoals vermeld of zoals vermeldt: in vrijwel elke brief of mail is "zoals vermeld" de juiste vorm. Vermeld is hier het voltooid deelwoord van het werkwoord vermelden, en een voltooid deelwoord krijgt nooit een extra t. "Zoals vermeld in mijn vorige mail" betekent eigenlijk "zoals (het is) vermeld in mijn vorige mail", en dat is een verkorte vorm van een passieve zin. De vorm "vermeldt" bestaat wel, maar alleen als persoonsvorm in de tegenwoordige tijd bij hij, zij, het, u of een enkelvoudig onderwerp: "de brief vermeldt een verkeerd adres", "u vermeldt uw klantnummer niet". Het verschil zit dus niet in de spelling van één woord, maar in de functie van dat woord in de zin. Wie dat eenmaal ziet, maakt de fout niet meer. Hieronder leggen we de regel uit, geven we voorbeelden uit de dagelijkse praktijk van brieven en mails, en laten we zien hoe je de twee vormen in een seconde uit elkaar houdt. Handig voor iedereen die in Den Haag of elders dagelijks correspondeert met klanten, collega's of de gemeente.
Waarom is vermeld in "zoals vermeld" een voltooid deelwoord?
Het werkwoord vermelden is een zwak werkwoord. De stam is vermeld, de verleden tijd is vermeldde en het voltooid deelwoord is vermeld. Bij werkwoorden die met ver-, be-, ge-, her-, er- of ont- beginnen, krijgt het voltooid deelwoord geen ge- ervoor, en dus is het voltooid deelwoord gelijk aan de stam. Daardoor lijkt vermeld op een persoonsvorm, terwijl het dat niet is.
In "zoals vermeld" is het werkwoord zijn of worden weggelaten. Voluit staat er "zoals is vermeld" of "zoals eerder werd vermeld". Dat is een zogeheten beknopte bijzin, en daarin staat het werkwoord altijd als deelwoord. Vergelijk het met "zoals besproken", "zoals afgesproken" en "zoals aangegeven": daar twijfelt niemand, en de constructie is precies hetzelfde. De Nederlandse Taalunie behandelt deze kwestie op taaladvies.net, en ook Onze Taal heeft er een advies over.
Wanneer schrijf je wel vermeldt met dt?
Vermeldt met dt is een persoonsvorm: de werkwoordsvorm die bij een onderwerp hoort en die de tijd van de zin aangeeft. In de tegenwoordige tijd krijgt de derde persoon enkelvoud stam plus t. Omdat de stam vermeld al op een d eindigt, komt daar een t achter en krijg je vermeldt. Dat is dezelfde regel als bij "hij wordt", "zij vindt" en "het antwoordt".
Voorbeelden waarin vermeldt correct is:
- De factuur vermeldt een onjuist btw-nummer.
- U vermeldt in uw brief dat de levering te laat was.
- Het rapport vermeldt geen bronnen.
- Zij vermeldt haar telefoonnummer onderaan de mail.
In al deze zinnen is vermeldt de persoonsvorm en is er een duidelijk onderwerp dat iets vermeldt. Haal je het onderwerp weg en begint de zin met "zoals", dan is het geen persoonsvorm meer en valt de t weg.
Hoe controleer je het snel in een brief of mail?
De makkelijkste test is vervangen. Zet in plaats van vermelden een werkwoord waarvan je het voltooid deelwoord en de persoonsvorm duidelijk hoort, bijvoorbeeld lopen of schrijven. "Zoals vermeld in de bijlage" wordt dan "zoals geschreven in de bijlage" en niet "zoals schrijft in de bijlage". Hoor je het deelwoord, dan schrijf je vermeld. Hoor je de persoonsvorm, dan schrijf je vermeldt.
Een tweede test is de vraag of er een onderwerp vlak bij staat. "Zoals u vermeldt" heeft u als onderwerp en krijgt dus dt. "Zoals vermeld" heeft geen onderwerp en krijgt geen t. Let dus op: "zoals u vermeldt in uw brief van vorige week" is correct, en "zoals vermeld in uw brief van vorige week" is ook correct, maar ze betekenen iets anders. In het eerste geval vermeldt u iets, in het tweede geval is iets vermeld, door wie dan ook.
Welke varianten kom je nog meer tegen in zakelijke correspondentie?
Naast "zoals vermeld" zie je in brieven en mails een hele familie van vergelijkbare uitdrukkingen. Ze volgen allemaal dezelfde regel:
- zoals eerder vermeld, zoals hierboven vermeld, zoals in de bijlage vermeld
- zoals besproken, zoals afgesproken, zoals toegezegd
- zoals aangegeven, zoals aangekondigd, zoals gemeld
- onder verwijzing naar het vermelde kenmerk (hier is vermelde een bijvoeglijk gebruikt deelwoord)
Twijfel je in een formele brief aan de gemeente of aan een instantie, kies dan voor de volledige vorm: "zoals in mijn brief van 3 maart is vermeld". Dat leest net iets stijver, maar je kunt er geen fout mee maken. Voor richtlijnen over helder en correct schrijven aan de overheid kun je terecht bij de Rijksoverheid, en in de officiële Woordenlijst op woordenlijst.org vind je alle vormen van vermelden op een rij.
Waarom gaat het juist bij dit woord zo vaak mis?
De fout "zoals vermeldt" komt veel voor omdat het woord aan het eind van een zinsdeel staat en klinkt als een persoonsvorm. Bovendien zijn we getraind om bij d-klanken te twijfelen: de dt-regel is op de basisschool zo vaak herhaald dat veel mensen voor de zekerheid een t toevoegen. Bij werkwoorden waarvan het deelwoord op een d eindigt, zoals vermelden, antwoorden, melden en verwachten, is die reflex juist verkeerd.
In een stad als Den Haag, waar ministeries, ambassades, advocatenkantoren en de gemeente dagelijks duizenden brieven en mails versturen, is dit een van de meest gemaakte taalfouten in zakelijke tekst. Het is geen ramp, maar het valt op bij lezers die er gevoelig voor zijn, en in een sollicitatiebrief of een officiële klacht wil je die indruk liever niet wekken. Onthoud daarom de korte versie: na "zoals" zonder onderwerp altijd vermeld, en alleen met een onderwerp als hij, zij, het of u krijgt vermelden een t erbij.